روتین پوستی چیست؟ ترتیب صحیح استفاده از محصولات مراقبت از پوست
داشتن تعداد زیادی کرم، سرم و محصول مراقبتی لزوماً به معنای داشتن یک روتین پوستی مناسب نیست. آنچه اهمیت بیشتری دارد، انتخاب محصولات متناسب با نیاز پوست و استفاده از آنها با ترتیب صحیح است.
یک روتین ساده میتواند فقط از پاککننده، مرطوبکننده و ضدآفتاب تشکیل شود. محصولات دیگری مانند تونر، سرم، کرم دور چشم یا لایهبردار نیز براساس نوع پوست و نیازهای آن به روتین اضافه میشوند.
در این مقاله توضیح میدهیم روتین پوستی چیست، محصولات مراقبتی را با چه ترتیبی استفاده کنیم و چگونه برای پوست خشک، چرب، مختلط یا حساس یک برنامه مناسب بسازیم.
روتین پوستی چیست؟
روتین پوستی مجموعهای از مراحل منظم برای پاکسازی، مراقبت، رطوبترسانی و محافظت از پوست است. این مراحل معمولاً در دو نوبت صبح و شب انجام میشوند؛ اما محصولات مورد استفاده در هر نوبت دقیقاً یکسان نیستند.
روتین صبح بیشتر روی محافظت از پوست در برابر عوامل محیطی و نور خورشید تمرکز دارد. در مقابل، روتین شب برای پاککردن آلودگیها، مواد آرایشی و استفاده از محصولات مراقبتی مناسب است.
لازم نیست روتین شما طولانی باشد. متخصصان پوست توصیه میکنند از یک پاککننده ملایم استفاده شود و محصولات مراقبتی با ترتیب مناسب روی پوست قرار گیرند. استفاده همزمان از تعداد زیادی محصول نیز ممکن است باعث تحریک پوست شود.
ترتیب کلی استفاده از محصولات پوستی
یک روتین معمولی میتواند این ترتیب را داشته باشد:
- پاککننده
- تونر یا میست، در صورت نیاز
- محصول درمانی یا مراقبتی اختصاصی
- سرم
- کرم دور چشم، در صورت استفاده
- مرطوبکننده
- ضدآفتاب در روتین روز
همه افراد به تمام این مراحل نیاز ندارند. برای بسیاری از افراد، یک روتین سهمرحلهای شامل پاککننده، مرطوبکننده و ضدآفتاب کافی است.
بهتر است ابتدا محصولات سبکتر و زودجذبتر استفاده شوند و محصولات غلیظتر در مراحل بعد قرار بگیرند. بااینحال، دستور مصرف درجشده روی محصول و توصیه پزشک بر هر قاعده عمومی اولویت دارد.
مراحل روتین پوستی صبح
مرحله اول: شستوشوی صورت
صبح صورت خود را با یک پاککننده ملایم و متناسب با نوع پوست بشویید. پاککننده باید چربی، عرق و باقیمانده محصولات شب را بدون ایجاد خشکی یا کشیدگی شدید از سطح پوست پاک کند.
برای شستوشوی صورت از آب ولرم استفاده کنید. آب بسیار داغ میتواند خشکی و تحریک پوست را بیشتر کند. پاککننده را با نوک انگشتان روی پوست ماساژ دهید و از کشیدن لیف یا ابزارهای زبر روی صورت خودداری کنید. آکادمی پوست آمریکا استفاده از پاککننده ملایم و غیرساینده و آب ولرم را توصیه میکند.
نکته انتخاب محصول:
- پوست خشک: پاککننده کرمی و ملایم
- پوست چرب: شوینده سبک مخصوص پوست چرب
- پوست حساس: محصول فاقد عطر یا ترکیبات محرک
- پوست مختلط: پاککننده متعادل و غیرخشککننده
مرحله دوم: تونر؛ اختیاری
تونر یک مرحله ضروری برای همه افراد نیست. اگر پاککننده مناسب استفاده میکنید و پوستتان بعد از شستوشو احساس راحتی دارد، ممکن است نیازی به تونر نداشته باشید.
تونر میتواند برای رطوبترسانی، آمادهسازی پوست یا رساندن ترکیبات مشخص به آن استفاده شود. نوع تونر باید با نیاز پوست هماهنگ باشد. تونرهای قوی و حاوی الکل ممکن است پوست خشک یا حساس را تحریک کنند.
مرحله سوم: سرم پوستی
سرمها محصولاتی با بافت نسبتاً سبک هستند که برای هدف مشخصی مانند رطوبترسانی، روشنترشدن ظاهر پوست یا مراقبت از پوست مستعد لک استفاده میشوند.
مقدار کمی از سرم را روی پوست تمیز قرار دهید و بهآرامی پخش کنید. بیشتر استفادهکردن از سرم لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمیکند.
برخی از انواع متداول سرم عبارتاند از:
- سرم هیالورونیک اسید برای رطوبترسانی
- سرم ویتامین C برای مراقبت آنتیاکسیدانی
- سرم نیاسینامید برای پوست چرب یا مستعد جوش
- سرمهای روشنکننده برای کاهش ظاهر تیرگی و لک
بهتر است همزمان چند سرم جدید را وارد روتین نکنید. ابتدا یک محصول را امتحان کنید و واکنش پوست را بسنجید.
مرحله چهارم: کرم دور چشم؛ اختیاری
استفاده از کرم دور چشم برای همه افراد الزامی نیست. در بسیاری از موارد، یک مرطوبکننده ملایم که برای اطراف چشم مناسب باشد میتواند کافی باشد.
در صورت استفاده از کرم دور چشم، مقدار کمی از آن را با انگشت حلقه و بدون کشیدن پوست در اطراف استخوان دور چشم پخش کنید. محصول نباید وارد چشم شود.
مرحله پنجم: مرطوبکننده
مرطوبکننده به حفظ رطوبت پوست و کاهش احساس خشکی کمک میکند. برخلاف تصور رایج، پوست چرب نیز ممکن است به مرطوبکننده نیاز داشته باشد؛ اما بافت محصول باید متناسب با نوع پوست انتخاب شود.
- پوست خشک: کرم غلیظتر و مغذیتر
- پوست چرب: ژلکرم یا مرطوبکننده سبک
- پوست مختلط: محصول سبک با تمرکز بیشتر روی نواحی خشک
- پوست حساس: مرطوبکننده ساده و فاقد عطر
مرطوبکننده را روی پوست کمی نمدار استفاده کنید تا به حفظ رطوبت کمک کند.
مرحله ششم: ضدآفتاب
ضدآفتاب آخرین مرحله روتین صبح و قبل از آرایش است. برای استفاده روزانه، ضدآفتاب دارای محافظت گسترده در برابر UVA و UVB و SPF مناسب انتخاب کنید.
آکادمی پوست آمریکا استفاده از ضدآفتاب طیفگسترده، مقاوم در برابر آب و دارای SPF 30 یا بالاتر را توصیه میکند. ضدآفتاب باید بعد از سایر محصولات مراقبتی و پیش از آرایش استفاده شود.
ضدآفتاب را حدود ۱۵ دقیقه پیش از قرارگرفتن در فضای باز استفاده کنید. هنگام حضور طولانی در فضای باز، تقریباً هر دو ساعت یا پس از تعریق و شنا، مطابق دستور محصول آن را تمدید کنید.
ضدآفتاب را فقط روی صورت نزنید. گوشها، گردن و قسمتهایی از پوست که با لباس پوشیده نمیشوند نیز به محافظت نیاز دارند.
مراحل روتین پوستی شب
روتین شب با پاککردن آلودگیها، چربی، ضدآفتاب و مواد آرایشی آغاز میشود.
مرحله اول: پاککردن آرایش و ضدآفتاب
در صورت داشتن آرایش یا استفاده از ضدآفتاب مقاوم، ابتدا با میسلار واتر، پاککننده آرایش یا شوینده روغنی مناسب، مواد روی پوست را پاک کنید.
این مرحله جای شستوشوی کامل صورت را نمیگیرد و میتواند مقدمه شستوشو باشد.
مرحله دوم: شستوشوی صورت
پس از پاککردن آرایش، صورت را با شوینده مناسب بشویید. این روش که شامل پاککردن اولیه و سپس شستوشو است، با نام پاکسازی دو مرحلهای شناخته میشود.
پاکسازی دو مرحلهای برای همه افراد ضروری نیست. اگر آرایش ندارید و ضدآفتاب شما با شوینده معمولی پاک میشود، یک مرحله شستوشو ممکن است کافی باشد.
مرحله سوم: محصول مراقبتی اختصاصی
اگر از محصول تجویزشده پزشک، محصول ضدجوش، رتینوئید، لایهبردار یا محصول مراقبتی هدفمند استفاده میکنید، آن را طبق دستور پزشک یا توضیحات محصول مصرف کنید.
همه ترکیبات فعال برای استفاده همزمان مناسب نیستند. استفاده چند محصول قوی در یک شب ممکن است باعث سوزش، قرمزی یا پوستهریزی شود.
در صورت دریافت داروی موضعی از پزشک، ترتیب و مقدار مصرف تجویزشده را جایگزین توصیههای عمومی کنید.
مرحله چهارم: سرم
در روتین شب میتوانید از سرم رطوبترسان یا سرم متناسب با نیاز پوست استفاده کنید. اگر محصول درمانی یا فعال قوی استفاده کردهاید، بهتر است از اضافهکردن چند سرم دیگر خودداری کنید.
یک روتین ساده و قابلتحمل معمولاً بهتر از روتینی طولانی و تحریککننده است.
مرحله پنجم: مرطوبکننده
مرطوبکننده آخرین مرحله اصلی روتین شب است. این محصول میتواند احساس خشکی را کاهش دهد و به حفظ رطوبت پوست در طول شب کمک کند.
برای پوست بسیار خشک، میتوان از مرطوبکنندهای با بافت غلیظتر استفاده کرد. پوست چرب یا مستعد جوش معمولاً با مرطوبکننده سبکتر و غیرکومدونزا راحتتر است.
مرحله ششم: روغن صورت؛ اختیاری
روغن صورت برای همه افراد ضروری نیست. اگر پوست خشک دارید، میتوانید مقدار کمی از روغن مناسب را پس از مرطوبکننده استفاده کنید.
افراد دارای پوست چرب، مستعد جوش یا حساس باید در انتخاب روغن محتاط باشند و محصول جدید را ابتدا روی ناحیه کوچکی امتحان کنند.
روتین ساده برای افراد مبتدی
اگر بهتازگی مراقبت از پوست را شروع کردهاید، از محصولات متعدد استفاده نکنید.
روتین صبح ساده
پاککننده ← مرطوبکننده ← ضدآفتابروتین شب ساده
پاککننده ← مرطوبکنندهپس از چند هفته و در صورت تحمل مناسب پوست، میتوانید یک سرم متناسب با نیاز خود اضافه کنید.
شروع همزمان چند محصول باعث میشود در صورت بروز حساسیت، تشخیص عامل تحریککننده دشوار شود.
روتین پوست خشک
پوست خشک ممکن است پس از شستوشو احساس کشیدگی، زبری یا پوستهریزی داشته باشد.
برای این نوع پوست:
- از شوینده ملایم و غیرخشککننده استفاده کنید.
- صورت را با آب داغ نشویید.
- از سرم رطوبترسان استفاده کنید.
- مرطوبکننده کرمی را روی پوست کمی نمدار بزنید.
- تعداد دفعات استفاده از محصولات لایهبردار را محدود کنید.
- ضدآفتاب مناسب پوست خشک انتخاب کنید.
محصولات حاوی ترکیبات رطوبترسان مانند گلیسیرین و هیالورونیک اسید ممکن است برای پوست خشک مناسب باشند. آکادمی پوست آمریکا نیز برای پوست خشک استفاده از پاککننده ملایم و آب گرم بهجای آب داغ را توصیه میکند.
روتین پوست چرب
پوست چرب معمولاً در طول روز براق میشود و ممکن است منافذ آن واضحتر دیده شوند.
برای مراقبت از پوست چرب:
- صورت را بیش از حد نشویید.
- از پاککننده ملایم مخصوص پوست چرب استفاده کنید.
- از مرطوبکننده سبک و غیرکومدونزا استفاده کنید.
- محصولات سنگین و بسیار چرب را با احتیاط انتخاب کنید.
- ضدآفتاب سبک و مناسب پوست چرب استفاده کنید.
- محصولات جدید را یکییکی وارد روتین کنید.
خشککردن شدید پوست لزوماً چربی آن را کنترل نمیکند و ممکن است باعث تحریک و احساس ناراحتی شود.
روتین پوست مختلط
در پوست مختلط، معمولاً پیشانی، بینی و چانه چربتر هستند و گونهها ممکن است طبیعی یا خشک باشند.
برای این نوع پوست:
- از پاککننده متعادل استفاده کنید.
- مرطوبکننده سبک را روی تمام صورت بزنید.
- در صورت نیاز، روی نواحی خشک از کرم بیشتری استفاده کنید.
- محصولات کنترلکننده چربی را فقط روی نواحی چرب به کار ببرید.
- از ضدآفتابی استفاده کنید که روی تمام قسمتهای پوست احساس راحتی ایجاد کند.
روتین پوست حساس
پوست حساس ممکن است در برابر برخی محصولات با قرمزی، سوزش، خارش یا احساس ناراحتی واکنش نشان دهد.
روتین پوست حساس بهتر است کوتاه و ساده باشد:
- پاککننده بسیار ملایم
- مرطوبکننده ساده
- ضدآفتاب مناسب پوست حساس
- تعداد محدود محصولات فعال
- اضافهکردن محصولات جدید بهصورت تدریجی
برای آزمایش محصول جدید، آکادمی پوست آمریکا پیشنهاد میکند محصول را برای هفت تا ده روز روی بخش کوچکی از پوست امتحان کنید و در صورت نداشتن واکنش، مصرف گستردهتر را آغاز کنید.
اگر پوستتان بهطور مداوم دچار سوزش، التهاب یا خارش میشود، بهتر است با متخصص پوست مشورت کنید.
بین محصولات چقدر فاصله بگذاریم؟
برای بیشتر محصولات، لازم نیست مدتزمان زیادی منتظر بمانید. پس از جذب نسبی هر لایه و زمانی که پوست دیگر بسیار خیس یا لغزنده نیست، میتوانید محصول بعدی را استفاده کنید.
زمان انتظار ثابت و یکسانی برای همه محصولات وجود ندارد. دستور مصرف نوشتهشده روی محصول اهمیت بیشتری دارد.
استثنای مهم ضدآفتاب است که بهتر است حدود ۱۵ دقیقه قبل از خروج از خانه استفاده شود.
اشتباهات رایج در روتین پوستی
استفاده همزمان از محصولات زیاد
استفاده همزمان از چند سرم، لایهبردار و محصول فعال ممکن است پوست را تحریک کند. تعداد بیشتر محصولات همیشه نتیجه بهتر ایجاد نمیکند.
تغییر مداوم روتین
محصولات مراقبت از پوست معمولاً برای ارزیابی به زمان نیاز دارند. تغییر روتین در فاصلههای بسیار کوتاه، تشخیص محصول مناسب یا نامناسب را دشوار میکند.
حذف مرطوبکننده برای پوست چرب
پوست چرب نیز ممکن است دچار کمآبی شود. بهتر است بهجای حذف مرطوبکننده، بافت سبکتر و متناسب با پوست چرب انتخاب شود.
استفادهنکردن از ضدآفتاب
سرمها و کرمهای مراقبتی نمیتوانند جای ضدآفتاب را بگیرند. ضدآفتاب آخرین مرحله روتین صبح است.
شستوشوی بیش از حد پوست
شستن مکرر صورت یا استفاده از شوینده بسیار قوی ممکن است به خشکی و تحریک پوست منجر شود.
استفاده از لایهبردارهای متعدد
استفاده همزمان از اسکراب، تونر لایهبردار و سرم اسیدی میتواند سد دفاعی پوست را تحت فشار قرار دهد.
ادامه مصرف محصول تحریککننده
قرمزی شدید، تورم، خارش، درد یا سوزش مداوم طبیعی نیست. در صورت مشاهده واکنش قابلتوجه، مصرف محصول را متوقف کنید و در صورت ادامه علائم با پزشک مشورت کنید.
چگونه محصولات مناسب روتین خود را انتخاب کنیم؟
هنگام انتخاب محصول، فقط به معروفبودن یا بستهبندی آن توجه نکنید. این موارد را بررسی کنید:
- نوع پوست
- نیاز اصلی پوست
- ترکیبات محصول
- دستور مصرف
- سازگاری با محصولات فعلی
- وجود عطر یا ترکیبات حساسیتزا
- بافت محصول
- اعتبار فروشنده
- تاریخ تولید و انقضا
یک محصول ممکن است برای فردی مناسب و برای فرد دیگری نامناسب باشد. بهترین روتین، روتینی است که پوست آن را تحمل کند و بتوانید بهصورت منظم ادامه دهید.
پرسشهای متداول
آیا همه افراد به روتین پوستی نیاز دارند؟
مراقبت پایه شامل پاکسازی ملایم، حفظ رطوبت و محافظت در برابر نور خورشید برای بیشتر افراد مفید است. اما تعداد و نوع محصولات باید براساس شرایط پوست انتخاب شود.
حداقل محصولات لازم برای روتین پوستی چیست؟
برای شروع، یک پاککننده ملایم، یک مرطوبکننده متناسب با نوع پوست و یک ضدآفتاب مناسب میتواند کافی باشد.
اول سرم بزنیم یا مرطوبکننده؟
در بیشتر روتینها، سرم قبل از مرطوبکننده استفاده میشود؛ زیرا معمولاً بافت سبکتری دارد. دستور مصرف محصول و توصیه پزشک در اولویت قرار دارد.
